غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
98
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
او با برادران خود نسبت به گروه شجاع الملك هزاره مخالف و بلكه دشمنى ديرينه دارد . سالار اشجع بهوسيله ملك ايرج ركنى كه شوهر خواهرش بود با كلنل ارتباط برقرار نمود و توجه او را جلب كرد و از زندان رها شد . « 1 » به دستور كلنل محمد تقى پسيان سالار اشجع مأمور حكومت تربتجام ، باخزر و خواف گرديد . مقصود كلنل از اعزام اين سردار ، مطيع ساختن شجاع الملك هزاره بود . « 2 » سالار اشجع از طريق تربت حيدريه حملات خود را آغاز نمود و تا يوسفآباد باخزر ، مركز شجاع الملك هزاره ، پيشروى كرد و شجاع الملك به خاك افغانستان گريخت . آخرين جنگهاى سالار اشجع در حالى بود كه چهل درجه تب داشت . وى به محض ورود به يوسفآباد كه مصادف با خروج قواى هزاره از خاك ايران بود « 3 » در 23 محرم 1340 ه . ق دار فانى را وداع گفت . « 4 » سالار اشجع در آخرين لحظات زندگى خود به كلنل محمد تقى پسيان پيام فرستاد : « من مأموريتم را انجام دادم . تقاضايم اين است كه جنازه مرا در خور احترامات نظامى تشييع فرماييد » . « 5 » كلنل هم طبق وصيت او عمل كرد . پس از حمل جنازه سالار اشجع از يوسفآباد به مشهد ، چندين دسته موزيك و متجاوز از دو هزار ژاندارم ، نمايندگان خارجى ، عموم كارمندان ادارات دولتى ، تجار ، پيشهوران و شاگردان مدارس ، در تشييع جنازه سالار اشجع شركت نمودند و با تجليل شايانى جنازه را به حرم مطهر رسانيدند و در آنجا به خاك سپردند . « 6 » قابل ذكر است بين شوكت الملك علم و سالار اشجع مكاتبات زيادى در خصوص قيام كلنل پسيان صورت
--> ( 1 ) - همان . ( 2 ) - غلامحسين ميرزا صالح : جنبش كلنل محمد تقى خان پسيان / 77 . ( 3 ) - على آذرى : پيشين / 300 . ( 4 ) - كاوه بيات : پيشين / 220 ؛ غلامحسين ميرزا صالح : پيشين / 103 . ( 5 ) - على آذرى : پيشين / 301 . ( 6 ) - همان ؛ غلامحسين ميرزا صالح : پيشين / 103 .